HƯỚNG DẪN TÍNH TOÁN TẢI TRỌNG TẤM GRATING CHO XE NÂNG TRONG KHO BÃI.

Trong các kho bãi, nhà xưởng logistics và khu sản xuất công nghiệp, xe nâng hàng là phương tiện hoạt động liên tục với tải trọng lớn. Tuy nhiên, không ít công trình vẫn gặp tình trạng tấm grating bị võng, biến dạng hoặc gãy sau thời gian ngắn sử dụng, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc tính toán tải trọng chưa đúng ngay từ khâu thiết kế – lựa chọn sản phẩm.

1.Vì sao cần tính toán tải trọng tấm grating cho xe nâng?

Tấm grating

Trong kho bãi, tấm grating thường được sử dụng tại:

• Mương thoát nước trong nhà xưởng

• Hố kỹ thuật, rãnh cáp

• Sàn thao tác, sàn kỹ thuật

• Khu vực xe nâng thường xuyên di chuyển

Không giống tải trọng người đi bộ, tải trọng xe nâng mang tính tập trung cao, thường dồn vào 4 bánh xe nhỏ, gây áp lực rất lớn lên bề mặt grating.

Nếu không tính toán đúng:

• Grating dễ bị võng xuống, gây mất an toàn

• Thanh chịu lực bị mỏi kim loại, nứt gãy

• Ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ công trình

• Nguy cơ tai nạn lao động cho người vận hành

Vì vậy, tải trọng xe nâng phải được xem là yếu tố bắt buộc khi thiết kế và lựa chọn grating.

2. Hiểu đúng về tải trọng xe nâng trong kho bãi

2.1 Tải trọng danh định của xe nâng là gì?

Trên catalogue xe nâng, nhà sản xuất thường ghi tải trọng nâng tối đa: 1.5 tấn, 2 tấn, 3 tấn…

Lưu ý quan trọng:
Con số này chưa phải tải trọng tác động lên grating.

2.2 Tải trọng thực tế tác động lên tấm grating

Khi xe nâng hoạt động, tải trọng tác động xuống sàn bao gồm:

• Trọng lượng bản thân xe nâng

• Trọng lượng hàng hóa

• Hệ số động lực khi xe di chuyển, phanh, quay đầu

3. Nguyên tắc cơ bản khi tính tải trọng tấm grating cho xe nâng

Tấm grating thành phẩm tại cơ sở sản xuất trước khi giao hàng

3.1 Tải trọng bánh xe – yếu tố quan trọng nhất

Xe nâng thường có 3 hoặc 4 bánh, nhưng tải trọng không phân bố đều.

Trong thực tế:

• Bánh trước (nơi gánh hàng) chịu tải lớn nhất

• Tải trọng thường tập trung lên 1 bánh tại thời điểm xấu nhất

Khi tính grating, phải giả định tải trọng dồn lên 1 bánh xe, không chia đều cho 4 bánh.

3.2. Diện tích tiếp xúc bánh xe

Bánh xe nâng có diện tích tiếp xúc rất nhỏ, tạo áp lực lớn lên grating.

• Bánh PU, cao su đặc: diện tích tiếp xúc nhỏ

• Bánh hơi: diện tích tiếp xúc lớn hơn

Cùng một tải trọng, bánh càng nhỏ → áp lực càng lớn.

4. Các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu tải của tấm grating

4.1. Khoảng cách gối đỡ 

Khoảng cách giữa hai dầm đỡ grating ảnh hưởng rất lớn đến khả năng chịu tải:

• Khoảng cách gối đỡ càng lớn → grating càng dễ võng

• Cùng một loại grating, nếu tăng span thì tải trọng cho phép sẽ giảm

4.2. Kích thước và độ dày thanh chịu lực

Tấm grating được cấu tạo từ:

• Thanh chịu lực (bearing bar)

• Thanh ngang liên kết

Các thông số ảnh hưởng đến tải trọng:

• Chiều cao thanh chịu lực

• Độ dày thanh

• Khoảng cách giữa các thanh

Thanh chịu lực càng cao và dày → khả năng chịu tải càng lớn.

4.3. Vật liệu chế tạo grating

Tấm grating làm từ vật liệu bằng thép

Hiện nay grating cho kho bãi thường dùng:

• Thép carbon mạ kẽm nhúng nóng

• Thép cường độ cao

Theo tiêu chuẩn vật liệu thép kết cấu (EN 10025), cường độ thép ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu uốn của grating.

5. Các tiêu chuẩn tham khảo khi tính toán tải trọng grating

Khi thiết kế và sản xuất, các đơn vị uy tín thường tham khảo:

• EN 1433 – Tiêu chuẩn châu Âu về tải trọng rãnh thoát nước và tấm che

• EN 124 – Phân cấp tải trọng cho nắp hố ga, song chắn

• ISO 14122 – An toàn cho sàn thao tác công nghiệp

Các tiêu chuẩn này không dành riêng cho xe nâng, nhưng cung cấp nguyên tắc phân loại tải trọng và hệ số an toàn được áp dụng rộng rãi trong công nghiệp.

6. Hướng dẫn tính toán tải trọng tấm grating cho xe nâng trong kho bãi 

Trên thực tế, rất nhiều chủ kho và đơn vị thi công ngại phần tính toán tải trọng vì cho rằng quá kỹ thuật và khó hiểu. Tuy nhiên, nếu tiếp cận đúng cách, việc xác định tải trọng tấm grating cho xe nâng không hề phức tạp, chỉ cần làm rõ từng bước sau.

6.1 Bước 1: Xác định loại xe nâng sử dụng trong kho

Trước tiên, cần xác định rõ loại xe nâng sẽ hoạt động trên khu vực lắp đặt grating, bao gồm:

• Xe nâng điện hay xe nâng dầu

• Tải trọng nâng tối đa theo thiết kế của nhà sản xuất

• Trọng lượng bản thân xe

• Loại bánh xe (bánh đặc, bánh PU, bánh hơi…)

Những thông tin này đều có sẵn trong catalogue xe nâng và là cơ sở quan trọng để tính toán tải trọng.

6.2 Bước 2: Xác định tải trọng lớn nhất có thể xảy ra

Trong quá trình vận hành thực tế, xe nâng không chỉ đứng yên mà còn:

• Di chuyển liên tục

• Quay đầu

• Phanh gấp khi có vật cản

Do đó, tải trọng tác động xuống tấm grating luôn lớn hơn tải trọng tĩnh ghi trên giấy tờ.

Vì vậy, khi tính toán, cần lấy tổng trọng lượng xe nâng và hàng hóa, sau đó cộng thêm hệ số an toàn để bù cho các tác động động lực trong quá trình sử dụng.

👉 Đây là nguyên tắc được áp dụng phổ biến trong thiết kế công nghiệp, giúp hạn chế rủi ro võng hoặc hư hỏng grating sau thời gian ngắn sử dụng.

6.3 Bước 3: Quy đổi tải trọng về bánh xe chịu lực lớn nhất

Một sai lầm rất thường gặp là chia đều tải trọng cho tất cả các bánh xe. Trên thực tế, điều này không đúng.

• Khi xe nâng nâng hàng, bánh trước chịu tải lớn hơn bánh sau

• Ở những thời điểm bất lợi, tải trọng có thể dồn chủ yếu lên một bánh xe

Vì vậy, khi kiểm tra khả năng chịu tải của tấm grating, cần giả định tải trọng lớn nhất tác động lên một bánh xe, thay vì tính trung bình cho toàn bộ xe.

6.4 Bước 4: So sánh tải trọng bánh xe với khả năng chịu tải của grating

Sau khi xác định được tải trọng tác động lên bánh xe, bước tiếp theo là:

• Đối chiếu với tải trọng cho phép của tấm grating

• Các thông số này thường do đơn vị sản xuất grating cung cấp, dựa trên: kích thước thanh chịu lực, khoảng cách gối đỡ (span), vật liệu và phương pháp gia công

6.5 Bước 5: Kiểm tra điều kiện lắp đặt thực tế trong kho

Cuối cùng, cần kiểm tra lại điều kiện lắp đặt tại hiện trường:

• Khoảng cách giữa các dầm đỡ có đúng thiết kế hay không

• Grating có được cố định chắc chắn, chống xê dịch khi xe nâng chạy qua

• Có nguy cơ xe nâng chạy lệch mép grating hay không

Trong nhiều trường hợp, grating đạt tải trọng trên giấy tờ nhưng lắp đặt sai vẫn có thể gây võng hoặc hư hỏng.

Tính toán tải trọng tấm grating cho xe nâng trong kho bãi không quá phức tạp, nhưng bắt buộc phải làm đúng ngay từ đầu. Chỉ cần bỏ sót một yếu tố nhỏ như tải trọng bánh xe hoặc khoảng cách gối đỡ, toàn bộ hệ thống sàn kỹ thuật có thể gặp sự cố nghiêm trọng.

“Một tấm grating đạt chuẩn không chỉ chịu tải tốt – mà còn giúp kho bãi vận hành an toàn, bền bỉ trong nhiều năm“